Als 'eek' hetzelfde proeft als water, dan heb je echt geen smaak meer!

In dit artikel:

Tijdens de coronaperiode verloor de auteur tijdelijk zijn smaak; om dat te testen doopte hij zijn tong in azijn — in zijn dialect ‘eek’ genoemd — en bleek het even smakeloos als water. Die ervaring ligt nu ruim vijf jaar achter ons, maar vormde aanleiding voor een taalkundige uitstap.

In het Oudnederlands (tot circa 1100) komen vormen voor als etige en edec, ontleend aan het vulgair-Latijnse atecum/adecum en verwant aan het klassieke acētum. Door metathese — het omwisselen van medeklinkers — veranderden klanken en ontstonden in de Germaanse talen middeleeuwse varianten zoals edik, etik, ettik, ezzih en het Duitse Essig. Het huidige Nederlandse woord azijn is echter een leenwoord uit het middeleeuwse Frans (vergelijk modern Frans vinaigre, letterlijk zure wijn). De dialectvorm eek overleefde omdat een onbeklemtoonde lettergreep wegviel: een syncope, zoals ook zichtbaar is in dialectvormen van aardappel. Zelfs schrijvers als Joost van den Vondel gebruikten eek in de zeventiende eeuw.

Kortom: een klein woordje als eek draagt een lange geschiedenis van klankverschuivingen en taalcontact — en herinnerde de schrijver eraan hoe letterlijk ‘zuur’ de coronatijd voor sommigen was.