Als 'suikeroom' Friedje op visite ging bij zijn familie in Grashoek, dan rolde het geld

In dit artikel:

Een foto uit circa november 1920, beschikbaar gesteld door Huub Kluijtmans, toont het gezin rondom het ouderlijk huis van de familie Kluijtmans in Grashoek. Op de voorgrond staan grootouders Silvester ‘Dreeskens Sil’ Kluijtmans (geb. 1865) en Johanna Mechtildis ‘Meggel’ Schmitz (1875). Direct achter Sil staat Liza, een tante van Meggel uit Essen; linksachter Harrie, rechtsachter Jo en tussen Sil en Meggel hun zoon Leo (de vader van Huub). De grote man achteraan is Godefridus ‘Friedje’ Schmitz, het centrale figuur van het verhaal.

Friedje, geboren 1883 in Roggel, verhuisde als kind met zijn gezin naar Grashoek. In 1903 trad hij in militaire dienst bij het 2e regiment infanterie en klom snel op tot sergeant. In 1905 werd hij uitgezonden naar Nederlands‑Indië en diende bij het 16e bataljon; in 1906 nam hij deel aan de gewelddadige strafexpeditie op Bali waarvoor hij het ereteken Kleine Soenda‑eilanden (1905–1909) ontving. Na afloop van zijn dienst bleef hij in de Oost en kreeg in 1907 een betrekking bij de Post‑ en Telegraafdienst, eerst in Soerabaja en later in Batavia. In 1911 trouwde hij met Paulina Sophia de Sint Paul; uit het huwelijk werden twee kinderen, Frits en Els, geboren.

Friedje bouwde vervolgens een fortuin op met suikerrietplantages, suikerhandel en later medeoprichting (1917) van The Anglo Dutch Leather Company in Soerabaja. Het gezin bezocht eind 1919 familie in Grashoek en verbleef daar feestelijk — op de foto staan Paulina, Frits (tweede van links) en Els (tweede van rechts). In december 1920 keerde het gezelschap met het stoomschip terug naar Nederlands‑Indië. Een uitgebreider verhaal verschijnt binnenkort in De Moennik van Heemkundevereniging Helden.