Amerikaanse bevrijders, dienstweigeraars en rechtsextremisten vertellen hun verhaal met graffiti

In dit artikel:

Archeoloog Dwayne Beckers brengt tijdens historische stadswandelingen in Roermond oude graffiti en ingekerfde teksten onder de aandacht. Hij ontdekte de sporen tijdens wandelingen door de stad en heeft inmiddels een grote verzameling teksten gedocumenteerd. Ze vertellen verhalen over oorlog, liefde, politiek en verschillende jeugdculturen.

Op de mergelstenen muur van de dekenij bij de Munsterkerk staan namen van Amerikaanse militairen die na de bevrijding van Roermond op 1 maart 1945 in de stad verbleven. Onder hen zijn Ben Peeples uit South Carolina en vermoedelijk Felix McElory. Beckers wist familie van Peeples op te sporen, die verrast was dat hun voorouder een tastbaar spoor in Roermond had achtergelaten. Ook in de nabijgelegen Munsterboog staan duizenden namen en initialen. Sommige dateren uit de jaren dertig, maar de meeste leesbare inscripties zijn uit de oorlogsjaren. Ze verwijzen onder meer naar verliefde stellen, optredens en mensen die vanwege de Arbeitseinsatz naar Duitsland moesten.

Volgens Beckers kan de onzekerheid tijdens de Tweede Wereldoorlog mensen hebben aangespoord hun naam in steen achter te laten. Later verschenen ook politieke leuzen. Zo verwijst vervaagde graffiti bij het voormalige huis van bewaring waarschijnlijk naar een antimilitaristische actie rond het proces tegen dienstweigeraar Jak van Wijlick in 1983.

Bij de Koepelkerk zijn vanaf 1957 onder meer teksten en symbolen van extreemrechts te zien, waaronder verwijzingen naar de verboden Centrumpartij ’86, ‘white power’ en Keltische kruisen. Sommige zijn door politieke tegenstanders doorgestreept. Beckers noemt de graffiti ‘levend erfgoed’, omdat er nog steeds nieuwe teksten bijkomen.

De rondleidingen van zaterdag en zondag zijn volgeboekt. Beckers overweegt nieuwe wandelingen te organiseren en werkt aan een boek dat in 2027 moet verschijnen.