Armoede, ongezonde leefstijl of ongelijkheid: problematiek blijft hangen in cijfers zonder gezicht

In dit artikel:

Armoede gaat samen met een veel korter en zieker leven: statistieken laten zien dat mensen met weinig geld gemiddeld acht jaar eerder sterven en 24 jaar langer met gezondheidsproblemen leven. Het Maastrichtse project In a Heartbeat (Universiteit Maastricht en Avans Hogeschool) wil die cijfers een gezicht geven en onderzoeken hoe geldzorgen bijdragen aan hart- en vaatziekten en hoe zorg en beleid daar beter op kunnen aansluiten.

In plaats van een top‑downonderzoek werken onderzoekers met burgerwetenschappers: mensen uit de doelgroep of zij die er dicht bij staan, die zelf gesprekken voeren met patiënten. Dat verkleint de afstand tussen wetenschappelijk onderzoek en dagelijkse realiteit en helpt om groepen te bereiken die beleidsmakers – veelal hoger opgeleid en met een relatief hoog inkomen – weinig zien. Onderzoeker Klaske Tiemstra benadrukt dat het bereiken van deze mensen vaak al misgaat en dat de zorg nu niet altijd aansluit bij hun behoeften.

De burgerwetenschapper Mattie Boonen benadrukt dat schaamte rond armoede veel voorkomt en dat armoede vaak voortkomt uit omstandigheden en patronen, niet uit persoonlijke falen. De interviews geven inzicht in hoe langdurige financiële stress relaties en gezondheid aantast en hoe signalen van hart‑ en vaatziekten eerder te herkennen zijn bij mensen met geldzorgen.

Het project onderzoekt welke interventies en organisatievormen gezondheidsongelijkheid kunnen verkleinen en formuleert concrete aanbevelingen voor beleid en praktijk. In a Heartbeat loopt tot juni 2027; daarna volgen de adviezen die moeten helpen voorkomen dat hart‑ en vaatziekten zo veel vaker voorkomen bij mensen met lage inkomens.