Biej wieze van sjpreëke: Vaste, Fakkelzondag en Haufvaste
In dit artikel:
De dialectgroep van Heemkundevereniging Brunssum presenteert regelmatig de activiteit "Bie Wieze Van Sjpreëke" en nodigt iedereen uit om mee te doen: stuur een stukje tekst in of kom naar een van de avonden. De bijeenkomsten zijn iedere tweede maandag van de maand om 20.00 uur in de voormalige Mariasjoel tegenover het politiebureau, Prins Hendriklaan 382 in Brunssum.
In dezelfde bijdrage worden traditionele vastengebruiken uit de streek beschreven. De veertigdagentijd begint op Aswoensdag en kende strikte regels: kinderen hadden een speciaal vastetrommeltje waarin ze kleine restjes en offergaven bewaarden, waarvan ze op zondag slechts één stukje mochten pakken. Volwassenen mochten doorgaans slechts één volledige maaltijd per dag gebruiken; zware beroepen en zwangere vrouwen kregen vrijstelling van de beperkingen. Op de eerste vastenzondag hield de jeugd een fakkeltocht door boomgaarden en streken ze met de fakkel onder de boom om betere vruchtbaarheid af te smeken. Op de vierde zondag (Laetare) was dansen weer toegestaan. Tegenwoordig worden deze gebruiken vaak minder streng of slechts gedeeltelijk in ere gehouden.
Kort samengevat: de vereniging wil zowel dialect als lokale religieuze en volksgebruiken levend houden en nodigt belangstellenden uit om daaraan bij te dragen of te komen luisteren.