Bijzondere beroepen in beeld: Jos Claus is hypnotiseur

In dit artikel:

Jos Claus uit Heerlen werkt al 44 jaar met hypnose en ziet het als een praktische methode om mensen te helpen, niet als goochelarij. Zelf noemt hij hypnose graag een "sauna voor je psyche". Claus is actief als hypnotiseur en hypnotherapeut, maar ook als tv-medewerker, gastdocent en trainer voor bedrijven. Hij behandelt cliënten met uiteenlopende doelen: van het aanpakken van fobieën en het verbeteren van concentratie en motivatie tot het ondersteunen van sporters bij prestatieverbetering.

Claus bestrijdt het stereotype van de machtige hypnotiseur die iemand met een knip van de vinger de controle ontneemt. Volgens hem is hypnose iets wat iemand in zichzelf activeert; het versterkt kwaliteiten die al aanwezig zijn. De mate waarin mensen in hypnose komen verschilt: ontspanningsvermogen en wat hij noemt "transvaardigheid" (de aanleg om met veranderde bewustzijnstoestanden te werken) spelen een rol. Sommige groepen, zoals mensen met dementie of schizofrenie, reageren anders of zijn uitgesloten van behandeling.

Tijdens een demonstratie liet Claus zien hoe suggestie de beleving kan veranderen: een proefpersoon die een citroen at, proefde onder hypnose een sinaasappel — maar alleen omdat zij daar onbewust in meeging. Als iemand echt iets niet wil, zal hypnose die grens volgens Claus niet overschrijden.

Claus werkte mee aan meer dan 250 tv-programma’s in vier landen en geeft ook colleges, onder meer aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, waar hypnose soms als alternatief voor narcose bij operaties wordt onderzocht. Hij ziet veel mogelijkheden maar waarschuwt voor grenzen: hypnose werkt niet bij iedereen even snel of even diep, en intrinsieke motivatie van de cliënt is cruciaal. De reportage maakt deel uit van de Limburgse serie "Bijzondere beroepen" van Lissy Smeets.