Houdoe' is populair, 'haije' minder: de woorden hebben exact dezelfde oorsprong

In dit artikel:

Het Brabantse afscheidwoord ‘houdoe’ is uitgeroepen tot het populairste dialectwoord van Nederland en staat inmiddels in de Dikke Van Dale. Bij een dialectvragenlijst onder 4.600 deelnemers kozen 143 mensen voor het woord. De uitslag werd vrijdag bekendgemaakt bij de presentatie van de Atlas van het dialect in Nederland.

Ook Limburg kent een vergelijkbare afscheidsgroet: ‘haije’ of ‘hoije’. Volgens taalhistoricus Alexandra Kerkhof van het Meertens Instituut stammen beide woorden af van de oudere uitdrukking ‘houd je eigen goed’. Door verkorting en veranderingen in de uitspraak ontstonden de huidige vormen. In Limburg verdrong ‘haije’ oudere varianten zoals ‘hadiech’, die al in negentiende-eeuwse bronnen voorkomen. Waarschijnlijk werden deze woorden al veel eerder gebruikt.

Dat ‘houdoe’ bekender is geworden, heeft volgens Kerkhof onder meer te maken met de omvang van Noord-Brabant en de grotere verstaanbaarheid van het Brabants voor mensen boven de rivieren. Bovendien klinkt Brabants geregeld op televisie en in series, terwijl Limburgs minder vaak in de media te horen is. Sociale media brengen daar geleidelijk verandering in: steeds meer zogenoemde Limfluencers maken content in het dialect.

Limburg heeft door de ligging tussen Nederland, Duitsland en België een bijzonder taalverleden. Naast ‘haije’ bestaan er bijvoorbeeld Frans beïnvloede afscheidsgroeten als ‘adië wah’ en ‘de compleminte’. Ook woorden uit het dagelijks leven, zoals ‘ruzele’ voor het verliezen en vernieuwen van kippenveren, zijn kenmerkend voor de Limburgse dialecten. Of ‘haije’ ooit dezelfde landelijke bekendheid krijgt als ‘houdoe’, blijft volgens Kerkhof vooral een kwestie van taalmode en toeval.