Burgeronderzoeker vindt PFAS in de Maas bij Kessel

In dit artikel:

Afgelopen zomer (vanaf zomer 2025) ontdekte een deelnemende burgerwetenschapper PFAS in de Maas bij Kessel tijdens een landelijke pilot waarbij vrijwilligers watermonsters verzamelden. Het project, 'PFAS in beeld', liet burgers met eenvoudige testkits en een extractiebuis thuis water filteren en informatie invullen, waarna laboratoriumcontroles plaatsvonden. Doel van de pilot was vooral het uitproberen van een nieuwe meetmethode, het democratiseren van PFAS‑onderzoek en het vergroten van maatschappelijk draagvlak en vertrouwen, naast kostenreductie: de methode zou ongeveer tien keer goedkoper zijn dan klassieke laboratoriumanalyses.

In Kessel werd 9,4 nanogram totaal PFAS per liter aangetroffen, vooral de stof PFBA; daarbij zat 1,0 ng per liter PFOS, wat boven de Europese milieurichtlijn voor zoet water van 0,65 ng PFOS/liter ligt. Van de 55 gemeten locaties door heel Nederland voldeden slechts drie aan die richtlijn. Concentraties waren vooral hoog in de Randstad: Dordrecht (meer dan 73 ng/L) en Rotterdam (meer dan 72 ng/L) scoorden ruim hoger dan landelijke meetpunten. Er werden vooral veel resultaten uit Zuid‑Holland verzameld; geen metingen uit Groningen en Friesland.

De onderzoekers benadrukken dat het hier een pilot betreft: de dataset is niet bedoeld als definitieve kaart van PFAS‑vervuiling en betrouwbare conclusies vragen herhaalde metingen over langere tijd. PFAS (per‑ en polyfluoralkylstoffen) zijn persistent in het milieu en worden gebruikt vanwege water‑, vet‑ en vuilafstotende eigenschappen; ze kunnen negatieve gevolgen hebben voor milieu en gezondheid. Het initiatief is opgezet door het Wetenschappelijk Bureau NSC, met medewerking van Pulsaqua en het Centre of Expertise Perspectief in Gezondheid van Hogeschool Avans, en de resultaten zijn verzameld in een openbaar dashboard.