Column Amber-Helena Reisig in De Stemming: Het vergeten van beenderen

In dit artikel:

Amber-Helena Reisig schrijft in haar column in De Stemming van 25 januari 2025 vanuit een persoonlijk vertrekpunt: jarenlange slapeloze nachten leiden tot fantasieën over vluchtplannen en verzet bij een denkbeeldige oorlog. Ze gebruikt dat idee om bredere observaties te maken over Nederland, kolonialisme en hedendaagse machtspolitiek.

Ze relativeert het romantische beeld dat veel Nederlanders van zichzelf hebben als potentiële verzetshelden: historisch was het actieve verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog bijzonder klein (waarbij ze cijfers noemt variërend van minder dan een half procent tot één op de negen). Tegelijk verwijst ze naar de zware positie van Nederland tijdens de Holocaust — het land had, zowel percentage- als absoluut gezien, de meeste Joodse slachtoffers van de West-Europese bezette landen — en suggereert dat dat collectieve schuldgevoel mede de huidige Nederlandse houding tegenover Israël beïnvloedt. Reisig wijst ook op de recente doden in Gaza (zij noemt 463 slachtoffers tijdens het zogenaamde staakt-het-vuren) en hekelt de voorstellen om de Gazastrook op te bouwen als toeristische enclave, een plan waarvoor Jared Kushner wordt genoemd.

Ze trekt parallellen met andere voorbeelden van doorgeschoven geweld en voortdurende koloniale praktijken: toerisme dat rust op massale geweldplegingen in Bali — waar in de jaren zestig veel linkse Indonesiërs werden vermoord en bij bouwprojecten nog soms menselijke resten worden gevonden — en hedendaagse Westerse investeerders die grond kopen om resorts neer te zetten, vaak met localiserende retoriek over “werkgelegenheid”. Volgens Reisig toont dit dat kolonialisme en imperialisme niet verdwenen zijn maar in nieuwe gedaanten terugkeren.

Reisig breidt de kritiek uit naar hedendaagse geopolitieke hypocrisie: westerse staten die land claimen of migratie reguleren zonder rekening te houden met inheemse bevolkingen, illustratief aan de situatie van Groenland (waarbij zij ook gedwongen anticonceptie bij Groenlandse vrouwen aanhaalt). Ze ziet westerse elites die blijven beslissen over andermans grondstoffen en levens, terwijl ze zelf aanspraak maken op overleving en veiligheid — en de resten van anderen “consumptie” laten worden voor toerisme en winst.

Persoonlijk besluit ze dat vluchten geen oplossing is; in plaats daarvan kiest ze ervoor te blijven en te spreken. Ze kondigt aan dat dit haar laatste column voor die omroep is: in 2026 verdwijnen veel radio- en opiniestemmen, waaronder De Stemming van L1 en een aantal bekende makers. Ze besluit met een pleidooi om niet te zwijgen en oproep aan het publiek om te blijven luisteren.