Corona-verhoren starten, maar wat hebben we geleerd? 'Bezuinigingen op crisispotje onbegrijpelijk'

In dit artikel:

Nu de parlementaire enquêtecommissie corona deze week begint met openbare verhoren over de eerste maanden van de crisis, blikt Helen Mertens — bestuursvoorzitter van MUMC+ in Maastricht en voorzitter van het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) — terug op de pandemie. Ze prijst vooral de onderlinge samenwerking tussen zorginstellingen en de enorme inzet van personeel; die samenwerking was volgens haar essentieel om de gevaarlijke pieken in patientenaantallen op te vangen en te voorkomen dat Nederland in “code zwart” terechtkwam. Mertens noemt schrijnende beelden zoals patiënten op gangen en ambulances die in de rij stonden voor ziekenhuizen nog goed zichtbaar.

Als bestuurder moest ze tijdens de lockdown moeilijke keuzes maken. Ze is trots op de beslissing in Maastricht om niet alle bezoek aan patiënten volledig te verbieden — een keuze die ze omschrijft als “burgerlijk ongehoorzaam” maar achteraf als juist beoordeelt omdat bezoek essentieel was voor veel patiënten en tegelijk beschermd kon worden.

Mertens uit echter serieuze zorgen over de manier waarop Den Haag met de lessen uit de pandemie omgaat. Na corona was er ooit een calamiteitenpot van maximaal 300 miljoen euro per jaar voor pandemische paraatheid; dat bedrag is flink verminderd door het kabinet-Schoof. Het huidige kabinet trekt 177 miljoen per jaar uit — ruim minder dan wat minister Ernst Kuipers in 2023 noodzakelijk noemde. Mertens noemt het onbegrijpelijk dat die middelen zijn teruggeschroefd, zeker gezien de onrust in de wereld en de mogelijkheid van nieuwe crises. Mocht zich weer een grote crisis voordoen, zegt ze dat de zorg ook dan weer alles op alles zal zetten, maar benadrukt ze dat goede voorbereiding en financiële dekking onmisbaar zijn.