Culinair historica Marleen Willebrands brengt 17de eeuwse keuken tot leven

In dit artikel:

In de Literaire Hoek belicht de Werkgroep Limburgse Schrijvers deze week Marleen Willebrands, een Maastrichtse culinair historica, schrijfster, diëtiste en neerlandica. Zij heeft zich toegespitst op oude Nederlandstalige kookboeken en maakte het enige in de Gouden Eeuw gedrukte kookboek, De verstandige kock (1669), toegankelijk voor moderne lezers.

Willebrands vertaalde en bewerkte het werk tot De verstandige kok, de rijke keuken van de gouden eeuw (2006). Dat was vakwerk: ze ontrafelde archaïsche technieken, vergeten ingrediënten en cryptische aanwijzingen, vulde recepten aan met hedendaagse varianten achterin het boek en plaatste het culinaire materiaal in een breed historisch en maatschappelijk kader. Haar toelichtingen bevatten anekdotes over religieuze en sociale gebruiken, medische adviezen, eetgewoonten en tafelmanieren, geïllustreerd met schilderijen, tekeningen en citaten — een aanpak die goed viel bij lezers.

Haar herwerking leverde haar erkenning op: de herziene editie van De verstandige kok won in 2025 de Joop Witteveenprijs voor het beste historische onderzoek op het gebied van eetcultuur. Eerder, in 2022, kreeg ze die prijs samen met Christianne Muusers voor hun hertaling van Het excellente kookboek (1593). Ook haar bejubelde hertaling van het Notabel Kookboekje (1514) bevestigt Willebrands’ status als toonaangevende hertaalster en onderzoeker van vroegmoderne Nederlandse eetcultuur.