De stad en de lokroep van de dichter: naslagwerk van Peter Pluymen geeft beeld van ontwikkeling poëzie in straatbeeld van Maastricht weer

In dit artikel:

In de Literaire Hoek belicht Maria Philippens het naslagwerk Het staat geschreven in Maastricht van Peter Pluymen, een gids en studie van ruim negen eeuwen poëzie in de (semi)openbare ruimte van Maastricht. Pluymen (Valkenburg, 1950), vroeg geïnspireerd door gedichten en jarenlang ambtenaar Kunst en Cultuur in Maastricht, begon zijn onderzoek in 2018. Hij onderbrak het werk in 2019 voor andere schrijfopdrachten — onder meer het formuleren van de tekst voor het Holocaustmonument — en hervatte het project in 2023, dat hij in 2025 afrondde. Het boek verscheen vorig jaar en krijgt inmiddels een herdruk.

Het staat geschreven in Maastricht brengt teksten bijeen die in gevels, grafstenen, muren, poorten en langs wandelpaden zijn aangebracht, en plaatst die gedichten in hun historische en stedelijke context. Oude en moderne werken lezen als getuigenissen van hun tijd; het naslagwerk koppelt die teksten aan achtergrondbeschouwingen, interviews met hedendaagse dichters en citaten uit onderzoek, onder meer uit het proefschrift van K. van der Starre. Een opmerkelijke bevinding: het aantal publieke gedichten groeit niet automatisch mee met de bevolkingsomvang van een gemeente, en slechts zes procent van de inscripties in Maastricht staat in het dialect — een statistiek die Pluymen verrassend vindt.

Pluymen noemt ook zorgpunten: na zijn pensionering blijken vier gedichten te zijn overschilderd, wat hij respectloos acht. Het boek bevat uitgebreide registers van teksten met hun auteurs en van alle locaties, wat het tot een praktische leidraad maakt voor wandelaars en liefhebbers. De recensente waardeert het werk als een verleidelijke inventaris die de blik op de stad verdiept en uitnodigt tot bezoeken aan de beschreven plekken; het exemplaar is onder meer te leen in de bibliotheek.