Diabetes hebben zonder het te weten: zo herken je de ziekte
In dit artikel:
Een recent onderzoek in opdracht van het Diabetes Fonds schat dat ongeveer 400.000 Nederlanders onbewust diabetes hebben. Hoewel het rapport geen regionale cijfers geeft, vreest Martijn Brouwers, internist-endocrinoloog van het Maastricht UMC+, dat Limburg — en met name Zuid‑Limburg — relatief meer ongezonde inwoners en dus mogelijk meer ongeregistreerde diabetici telt.
Diabetes type 2 staat centraal in het bericht: het ontstaat doorgaans doordat het lichaam minder gevoelig wordt voor insuline, vaak door leefstijlfactoren zoals te weinig beweging en ongezonde voeding. Dat onderscheidt het van type 1, een auto‑immuunziekte waarbij de alvleesklier stopt met insulineproductie. Brouwers benadrukt dat type 2 veel vaker voorkomt dan type 1 en dat veel mensen lange tijd geen of vage klachten hebben. Veelvoorkomende signalen zijn frequent plassen, sterke dorst, onverklaard gewichtsverlies en vermoeidheid, maar die laatste klacht is algemeen en daardoor gemakkelijk te missen. Zodra de bloedglucose verhoogd is, spreken artsen direct van diabetes.
Onopgemerkte hoge bloedglucose is gevaarlijk omdat het bloedvaten beschadigt. Schade aan kleine vaatjes kan leiden tot problemen aan ogen, nieren en zenuwen; schade aan grote vaten verhoogt het risico op hart‑ en herseninfarcten. Daarom is vroeg opsporen cruciaal: “Hoe langer je ermee rondloopt, hoe groter de kans op schade,” zegt Brouwers. Tijdige behandeling richt zich niet alleen op het bestrijden van klachten, maar vooral op het voorkomen van ernstige complicaties op latere leeftijd.
Wie wil weten of hij risico loopt kan een online risicocalculator gebruiken; die beoordeelt leefstijl en familiegeschiedenis en adviseert of een bezoek aan de huisarts zinvol is voor een bloedtest. Als leefstijlveranderingen (meer bewegen, gezonder eten, minder calorieën en snacks, actieve keuzes zoals traplopen of fietsen) niet volstaan, kunnen artsen medicijnen voorschrijven — eerst tabletten of injecties, en bij onvoldoende effect eventueel insuline.
Brouwers pleit ook voor overheidsmaatregelen om het klimaat rond voeding en beweging te verbeteren: denk aan een suikertaks, reclameverboden voor ongezonde producten gericht op kinderen en verplichte Nutri‑Score‑etikettering. Bewustwording bij het publiek is volgens hem onmisbaar: mensen moeten weten wat type 2 diabetes is, welke symptomen en risicofactoren er zijn, zodat de ziekte zo vroeg mogelijk wordt opgespoord en behandeld.