Dialectvereniging Veldeke bestaat 100 jaar en strijdt nog steeds voor het Limburgs
In dit artikel:
Honderd jaar geleden, in 1926, kwamen prominente Limburgers bijeen in een bovenzaaltje van een café in Maastricht om dialectvereniging Veldeke op te richten. De oprichters — onder wie de Sittardse notaris Jos van Wessem (voorzitter), kantonrechter Edmond Jaspar (vicevoorzitter), griffier en schrijver Edmond Franquinet (secretaris), bankier George Delhougne (penningmeester), drukker Herm. Smeets en leraar H. Schutsgens — vreesden dat het Limburgs door buiteninvloeden en toenemende industrialisatie zou worden verdrongen.
Het doel van Veldeke was vanaf het begin helder: het dialect behouden en doorgeven aan volgende generaties als wezenlijk deel van de Limburgse identiteit. Die inzet blijft actueel. Waar de vereniging aanvankelijk vooral ouders bereikte, richt het taalbeleid zich nu ook expliciet op scholen en kinderopvang. Daarnaast zijn recentere initiatieven zoals het Hoes veur ’t Limburgs en provinciale pogingen om het Limburgs een formele erkenning (status drie) te laten krijgen voorbeelden van die voortgezette inspanning — inclusief financiële ondersteuning.
Veldeke en andere betrokkenen benadrukken dat zorgen over taalverlies niet nieuw zijn; al in een 18e-eeuws geschrift werden soortgelijke alarmen gesignaleerd. Toch zien zij de langdurige aandacht, middelen en projecten als middelen om bewustzijn te versterken en het dialect levend te houden.
Ter gelegenheid van het eeuwfeest organiseert Veldeke op zaterdag 23 mei een minisymposium en een middagprogramma met optredens in het Toon Hermans-theater in Sittard. De toegang is gratis; aanmelden kan via www.Veldeke.net.