Viroloog Koopmans noemt derde besmetting in Ysselsteyn 'zorgelijk maar verklaarbaar'
In dit artikel:
In Ysselsteyn (Noord‑Limburg) is binnen enkele dagen voor de derde keer een pluimveebedrijf getroffen door het vogelgriepvirus H5. Voor het kleine dorp met meerdere landbouwbedrijven betekent dit opnieuw een forse klap: dieren worden geruimd en ondernemers maken zich zorgen over verdere insleep en economische schade. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) handelt de besmettingen af volgens bestaande protocollen.
Virologe Marion Koopmans (Erasmus MC) noemt het zorgelijk dat drie bedrijven in dezelfde plaats zijn geraakt, maar niet verrassend: het H5‑virus circuleert al langere tijd onder wilde vogels in Europa en kan zo bedrijven bereiken. Sinds de grote H7‑uitbraak in 2003 — toen 250 bedrijven werden getroffen en bedrijven elkaar vaak besmetten — zijn strenge preventiemaatregelen ingevoerd. Die hebben voorkomen dat een vergelijkbare landelijke crisis zich herhaalt, maar nemen niet weg dat het risico op insleep via wilde vogels groot blijft.
De overheid heeft aanvullende regels ingesteld: sinds 16 november geldt een ophokplicht (vogels binnenhouden) en sinds 26 november een bezoekverbod op pluimveebedrijven, met uitzondering van strikt noodzakelijke zorgverleners zoals dierenartsen. Bezoekers moeten zich registreren en een hygiëneprotocol volgen (schoon bezoek, omkleden, desinfectie, haarnetje, handschoenen, mondkapje). Boeren wordt aangeraden bij elke verdenking direct te melden en te laten testen; vroege opsporing beperkt verdere verspreiding.
Onderzoek moet nog uitwijzen of de recente besmettingen in Ysselsteyn het gevolg zijn van besmette wilde vogels in de regio of van overdracht tussen bedrijven. Koopmans benadrukt dat door de maatregelen sinds 2003 de kans op bedrijf‑naar‑bedrijfversleep sterk is verkleind, maar niet nul.
Op internationaal niveau wordt onderzocht of vaccinatie van pluimvee een aanvullende maatregel kan zijn om risico’s voor de sector te verkleinen. Belangrijke discussiepunten daarbij zijn handelsbeperkingen: gevaccineerde dieren kunnen gevolgen hebben voor export van vlees en eieren.
Voor mensen is het risico beperkt: menselijk besmetting met vogelgriep komt zelden voor. Toch adviseert Koopmans dat medewerkers met luchtwegklachten zich bij de GGD melden, ook bij milde symptomen. Het virus kan bij vogels zeer snel ernstige ziekte veroorzaken; hoogpathogene varianten leiden binnen uren tot sterfte. In zeldzame gevallen springen vogelgriepvirussen over naar zoogdieren (vossen, zeehonden, honden, katten), wat extra waakzaamheid vereist.