Een kind met psychische problemen: hoe kan de omgeving helpen?

In dit artikel:

Onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) laat zien dat de levensvreugde onder basis- en middelbare scholieren momenteel op het laagste niveau sinds 2001 staat, en dat het aandeel jongeren met psychische klachten toeneemt. Dit uit zich in uiteenlopende problemen, soms in extreme vormen zoals zelfbeschadiging; de 20‑jarige Juliëtte Hogenhuis vertelt dat snijden haar tijdelijk rust en ontlading gaf.

De stichting Avalon, opgericht door Noa van Hagen, ziet veel van dit soort heftige meldingen binnenkomen. Avalon werkt anders dan reguliere jeugdzorg: in plaats van te beginnen met een diagnose, kijkt men eerst naar wat een jongere leuk vindt, waar die goed in is en wat zij zelf willen veranderen. Van Hagen zegt dat vroegtijdige diagnosticering door ouders of leraren ertoe kan leiden dat kinderen moeten werken aan problemen die ze zelf niet zo ervaren; een andere insteek kan tot andere, soms betere uitkomsten leiden.

Van Hagen benadrukt het belang van het gesprek aangaan: vraag oprecht wat er aan de hand is en toon nieuwsgierigheid. In acute, levensbedreigende situaties moet direct professionele hulp worden ingeschakeld. In minder ernstige gevallen raadt ze aan niet stiekem te handelen door meteen ouders in te schakelen, omdat dat het vertrouwen kan schaden en in sommige families door cultuur of onbegrip zelfs gevaarlijke reacties kan oproepen. Signalen dat iets niet goed zit zijn vaak subtiel — steeds te laat komen, voortdurend boosheid — en vragen als “wat zit je dwars?” kunnen helpen om contact te leggen.

Kortom: meer jongeren ervaren mentale problemen, en hulpverleners en naasten worden opgeroepen te beginnen met een open, oprechte dialoog, zorgvuldig te handelen en bij acute risico’s direct professionele hulp te mobiliseren.