Geen UM-aangifte tegen Gazaanse student, hoe gaat het verder? Dit weten we tot nu toe

In dit artikel:

De Universiteit Maastricht (UM) doet geen aangifte tegen een 22-jarige student uit Gaza die op sociale media zei dat hij betrokken was bij de Hamas-aanval van 7 oktober 2023. De betekenis van zijn uitspraak is echter onduidelijk: het is niet vastgesteld of hij op de getoonde beelden voorkomt of dat hij zich groter voordoet. De politie meldde wel dat de student na de ophef is bedreigd.

De student kwam in juni naar Nederland als onderdeel van een groep van 47 Gazaanse studenten, onderzoekers en familieleden. Zij werden geselecteerd door het Gazan Student Support Network en moesten voor vertrek toestemming krijgen van Cogat, de Israëlische instantie voor het burgerlijk bestuur in de Palestijnse gebieden. Na een rechtszaak hielp Nederland twee studenten met hun reis. De student vertrok per bus via Israël naar Jordanië en vloog van daaruit naar Nederland.

Op 26 september verscheen een video waarin hij vanuit een studentenwoning naar beelden van gemaskerde strijders kijkt en zegt: “7 October. This is me.” Hij had eerder vaker steun aan Gaza uitgesproken op sociale media. Ook plaatste hij video’s waarin hij als freerunner door puin in Gaza en later in Nederland beweegt. Welke opleiding hij aan de UM volgt, is niet bekend.

Voor zijn komst had de student een machtiging tot voorlopig verblijf nodig. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) zegt vooraf te controleren op openbare orde en nationale veiligheid. Ook vullen aanvragers een verklaring in over onder meer strafbare feiten, oorlogsmisdaden en terroristische activiteiten. De student kreeg in Jordanië goedkeuring en haalde zijn visum op bij de Nederlandse ambassade. Nieuwe signalen of openbare informatie, waaronder berichten op sociale media, kunnen volgens de IND aanleiding zijn voor hernieuwd onderzoek en gevolgen hebben voor zijn verblijfsvergunning.

De UM heeft de student sinds 26 september voor twee maanden geschorst. Volgens de universiteit is dat bedoeld om de veiligheid van hemzelf, medestudenten en medewerkers te beschermen en geen strafmaatregel. In die periode onderzoekt de UM of en onder welke voorwaarden hij zijn studie kan hervatten. Een gesprek met de student staat gepland, maar de precieze procedure en mogelijke uitkomsten zijn nog niet bekend.

Volgens de UM ligt screening op betrokkenheid bij misdrijven bij de Nederlandse autoriteiten, niet bij de universiteit. Zij wil studenten uit oorlogsgebieden onderwijs blijven bieden, maar moet in dit individuele geval nog een beslissing nemen. De politie zei eerder dat de video op zichzelf onvoldoende aanleiding voor een strafrechtelijk onderzoek vormt. Zonder aangifte kan alleen het Openbaar Ministerie zelfstandig een onderzoek starten; het OM zegt niet of dat gebeurt.

Veel vragen over wat de Nederlandse autoriteiten destijds over de student wisten en of de video tot nieuwe controles leidt, blijven onbeantwoord. Er is vooralsnog geen bewijs dat hij daadwerkelijk betrokken was bij de Hamas-aanval.