Geld voor de kruistochten kwam onder meer van Limburgse molen

In dit artikel:

De Bisschopsmolen in Maastricht speelde in 1096 indirect een rol bij de financiering van de Eerste Kruistocht. Dat blijkt uit de oudste bewaard gebleven oorkonde van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel, gedateerd op 23 september van dat jaar. Bisschop Otbert van Luik droeg daarin twee watermolens aan het kapittel over, waaronder de molen die later bekend werd als de Bisschopsmolen.

De overdracht hield verband met de kruistocht die op 10 augustus vanuit de omgeving van Maastricht was vertrokken. Na de oproep van paus Urbanus II in Clermont in 1095 wilde Otbert financieel bijdragen. Hij kocht daarom bezittingen van onder anderen legeraanvoerder Godfried van Bouillon en verkocht eigen bezit om die aankopen te betalen. De opbrengst van de molens werd zo onderdeel van de financiering van de onderneming, die in 1099 tot de verovering van Jeruzalem leidde. De laatste kruisvaarderstad, Akko, viel in 1291.

De oorkonde maakt deel uit van zestig middeleeuwse documenten van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel die oorkondespecialist Geertrui van Synghel heeft hertaald en beschreven. Ze zijn gepubliceerd op de website WaarvanAkte, inclusief informatie over perkament en zegels. Van de 410 bekende Limburgse oorkonden zijn er inmiddels 298 digitaal toegankelijk; de rest wordt naar verwachting in 2028 ontsloten.

De documenten laten zien hoe het kapittel, een gemeenschap van twintig kanunniken met eigen rechtspraak en een afgesloten gebied rond de Onze-Lieve-Vrouwekerk, het middeleeuwse leven juridisch vastlegde. Ze gaan onder meer over schenkingen, handelsrechten en begrafenissen. Zo mochten Maastrichtse kooplieden in 1259 zonder tol door Keulen reizen richting Hongarije. In 1284 liet ridder Oger van Borgharen vastleggen dat zijn paard en wapens na zijn dood verkocht moesten worden om zijn begrafenis voor het altaar te betalen.