Het gevreesde domino-effect van Chemelot: wat als een fabriek omvalt?
In dit artikel:
Chemelot in Geleen dankt zijn kracht aan de nauwe samenwerking tussen ongeveer 200 bedrijven en 60 fabrieken. Ze leveren grondstoffen aan elkaar en delen voorzieningen en kosten, zoals beveiliging en brandweer. Die verwevenheid maakt het complex echter kwetsbaar: als één bedrijf problemen krijgt of vertrekt, kunnen andere ondernemingen direct worden geraakt.
Dat bleek in de zomer van 2023, toen AnQore de levering van niet-fossiele propeen verloor. Die grondstof is noodzakelijk voor de productie van acrylonitril, waarvan AnQore ongeveer de helft van de Europese markt maakt. Het bedrijf liet daarom twee grote opslagtanks van de haven van Stein naar Geleen vervoeren. Het project kostte 50 tot 100 miljoen euro. Ook de sluiting van de caprolactamfabriek van Fibrant door hoge Nederlandse energieprijzen en goedkope Chinese concurrentie heeft gevolgen. Ammoniakproducent OCI kan een belangrijke afnemer van zijn product niet langer beleveren.
Het faillissement van Vynova Beek maakte gedeelde voorzieningen duurder voor de overgebleven bedrijven. Volgens directeur Koos van Haasteren wordt dat probleem veel groter als een van de grote ondernemingen vertrekt. Buitenlandse concurrentie en hoge energiekosten zetten de toekomst van het honderdjarige complex onder druk.
Chemelot wil uiterlijk in 2050 het eerste klimaatneutrale en circulaire chemiecomplex van West-Europa zijn. Het project FUREC van RWE moet daarvoor niet-recyclebaar huishoudelijk afval omzetten in grondstoffen voor waterstofproductie. Die waterstof zou onder meer OCI helpen bij de productie van kunstmest. Chemelot wordt echter pas over minstens vijf jaar aangesloten op het landelijke waterstofnetwerk. Bovendien heeft RWE de beslissing over een investering van ruim een miljard euro al vier keer uitgesteld. Als het project niet doorgaat, blijft Chemelot langer afhankelijk van olie en gas en komt de klimaatambitie in gevaar. De vraag is daardoor of het complex over honderd jaar nog bestaat.
Vandaag Inside: Albert Verlinde richt zich tot Den Haag: ‘Ga nou eens voor het land opkomen, niet voor eigenbelang!’