Hoe zit het met de munten die gevonden werden in het vermeende graf van d'Artagnan?

In dit artikel:

Bij de opgraving in de Petrus-en-Pauluskerk in Wolder, waar botresten zijn gevonden die mogelijk toebehoren aan de beroemde 17e-eeuwse musketier d'Artagnan (Charles de Batz de Castelmore), vormen twee gevonden munten inmiddels ook onderdeel van het officiële identificatieonderzoek. L1 maakte op 25 maart bekend dat naast skeletresten twee munten werden aangetroffen; een van die munten blijkt na restauratie uit de juiste periode te stammen, maar levert geen sluitend bewijs voor de identiteit van het skelet.

De munten werden eerst onderzocht door gepensioneerd archeoloog Wim Dijkman en gerestaureerd bij Restaura in Heerlen. Onder de microscoop bleek één munt een koperen liard (ook oord of dubbele duit genoemd) te zijn, met een gekroond wapenschild van Beieren en verwijzingen naar Maximiliaan Hendrik als aartsbisschop van Keulen en als prins-bisschop van Luik en hertog van Bouillon. Die kenmerken passen bij circa 1660, de tijd van d'Artagnan, en Maastricht viel toen onder het gezag van de prins-bisschop van Luik.

Toch is het verband met het skelet verre van overtuigend. Cruciaal is de archeologische context: in welke positie en in welke grondlaag lagen de munten ten opzichte van het skelet? Restaura meldt dat de twee munten in verschillende lagen zijn gevonden — één lag oppervlakkiger — maar de oorspronkelijke opgravingsdocumentatie van Dijkman is gebrekkig, waardoor precieze plaatsbepaling lastig te reconstrueren is. Daardoor blijft onduidelijk of de munten bij het graf horen of later zijn ingespoeld door bouwactiviteiten of verzakkingen van oudere vloeren.

Ook inhoudelijke aanwijzingen spreken tegen een directe link. Er werden geen persoonlijke bezittingen bij het skelet aangetroffen, zoals kledingresten of een zwaard, wat je bij een hoge militair of een ceremonieel begraven persoon wel zou verwachten. Vakmensen merken bovendien op dat het meegeven van munten bij begrafenisrituelen in de 17e eeuw niet algemeen gebruikelijk was; alleen soms bij legerofficieren. Een geroofd graf zou mogelijk persoonlijke spullen wegnemen, maar het skelet werd volgens de opgraver in situ aangetroffen, wat roven minder waarschijnlijk maakt.

Na de overdracht van het onderzoek aan de gemeente Maastricht (eind februari/begin maart) werden de gerestaureerde munten bij Restaura opgehaald en toegevoegd aan het lopende identificatieonderzoek dat nu bij Saxion in Deventer plaatsvindt. Dijkman, die eerder op eigen initiatief DNA-onderzoek liet doen en later begin juni werd aangehouden omdat hij restanten uit München persoonlijk meenam, heeft zich teruggetrokken uit de discussie maar erkent fouten bij de opgraving.

Definitieve uitspraken over d'Artagnans identiteit blijven voorlopig uit: de munten leveren interessante historische aanwijzingen en bevestigen dat er materiaal uit de juiste periode is gevonden, maar zonder sluitende context vormen ze geen bewijs. Lopende analyses van het skelet — herkomst, leeftijd en begraafperiode — moeten eerst uitsluiten dat het onmogelijk d'Artagnan is; alleen daarna volgt eventueel DNA-onderzoek.