Xam (16) maakt van haar transitie theater en staat nu op het podium: 'Niemand krijgt mij klein'

In dit artikel:

Xam Beckers uit Maastricht wist al op vierjarige leeftijd dat ze een meisje is. In haar solovoorstelling *Een vis kan niet vallen* vertelt ze haar persoonlijke verhaal en laat ze zien welke twijfels, verwachtingen en vooroordelen haar hebben begeleid tijdens haar transitie.

De voorstelling speelt zich af in een openluchtzwembad in Maasbracht. Xam zit aanvankelijk opgesloten in een sprookjesachtig kleedhokje en verlangt naar een wereld waarin iedereen vrij zichzelf kan zijn, net als vissen onder water. Een kunst-octopus verbeeldt de pijnlijke en soms ongepaste vragen die ze krijgt, bijvoorbeeld over biologische kinderen. Ook scheldwoorden als ‘manwijf’ blijken haar te raken.

Toch is de voorstelling niet zwaar of somber. Xam gebruikt humor, zang, Maastrichts dialect en een Randstadaccent om het publiek te confronteren met onbegrip. Ze vraagt mensen haar niet apart te zetten en gewoon te accepteren wie ze is. Zo laat ze het publiek ook meezingen en ‘sjoenkele’ op een bewerkte melodie van Beppie Kraft.

Haar oma Annemie Vink is trots, maar benadrukt dat oordelen van anderen nog altijd pijn doen. Ook vriendinnen ontdekten tijdens de voorstelling nieuwe kanten van Xams ervaringen. Volgens Xam is humor juist een krachtige manier om haar verhaal te vertellen zonder iedereen een uur lang verdrietig te maken.

*Een vis kan niet vallen* was tijdens het Limburg Festival onder meer op vrijdagavond te zien in het Eurobad in Maasbracht. Daarna trekt Xam met de voorstelling verder door Limburg.