Nieuwe strenge stikstofregels voor boeren rond natuurgebieden: 'Impact groot'

In dit artikel:

Landbouwminister Jaimie van Essen heeft vrijdag een stevig stikstofplan gepresenteerd dat vooral Limburg hard raakt. Rond 21 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden komen bufferzones van 500 meter tot soms 1 kilometer, waar de stikstofuitstoot flink omlaag moet. Volgens Limburgs gedeputeerde Léon Faassen betekent dat in de provincie een ingreep op zo’n 20.000 hectare, met gevolgen voor circa 550 bedrijven, waaronder ongeveer 300 boeren.

Naast de zonering legt het kabinet boeren in heel Nederland strengere regels op voor grondgebondenheid: maximaal 2,6 koe per hectare. Vooral in gebieden als de Peel zitten veel bedrijven daar nu al boven. Het doel is dat de vergunningverlening, die sinds de stikstofuitspraak van de Raad van State in 2019 vastloopt, uiterlijk eind 2027 weer soepeler wordt. Limburg hoopt zelfs eerder weer nieuwe projecten te kunnen vergunnen.

Opvallend is dat boeren zelf mogen kiezen hoe ze de uitstootreductie halen, bijvoorbeeld met innovaties in de stal. Tegelijk blijft er druk: als de doelen niet worden gehaald, kan het kabinet in 2035 zwaardere maatregelen opleggen. Tot die tijd moet de landbouw in 2035 tussen 42 en 46 procent minder stikstof uitstoten dan in 2019; ook de industrie krijgt de opdracht om haar uitstoot te halveren. Voor de aanpak trekt het kabinet 20 miljard euro uit, waarvan 9 miljard bestemd is voor boeren in de kwetsbare zones en ruim 2 miljard voor natuurherstel.

De provincie Limburg noemt het plan ingrijpend, maar ziet wel dat haar pleidooi voor maatwerk deels is gehoord. Boerenorganisaties reageren gemengd: ze erkennen dat het pakket de vergunningverlening kan helpen, maar waarschuwen dat vooral zonering en grondgebondenheid veel pijn gaan doen op het platteland.