Kan nieuw DNA-onderzoek deze gruwelijke moord oplossen? 'Grote portie geluk voor nodig'

In dit artikel:

In de onopgeloste Heuvelmoord in Berg en Terblijt wordt na 22 jaar opnieuw onderzoek gedaan met genetische genealogie. Sjef Leukel werd in 2004 in zijn woning vermoord; zijn vrouw Mia raakte bij de overval zwaargewond. De dader liet veel sporen achter, waaronder bloed, speeksel, kleding en vingerafdrukken, maar werd nooit gevonden.

Via de Amerikaanse private DNA-databanken GEDmatch en FamilyTreeDNA zijn inmiddels twee verre verwanten van de vermoedelijke dader opgespoord. Zij delen naar schatting 1 tot 1,5 procent van hun DNA met de dader. Onderzoekers willen hun stambomen reconstrueren en via mogelijke familietakken uitkomen bij de persoon die het DNA op de plaats delict achterliet. Daarvoor is toestemming van de betrokken verwanten nodig en kunnen aanvullende, vrijwillige DNA-tests en uitgebreid archiefonderzoek noodzakelijk zijn.

Professor Maarten Larmuseau, expert in genetische genealogie en betrokken bij de oplossing van de moord op Marianne Vaatstra, waarschuwt dat succes allerminst zeker is. De onderzoekers kunnen met honderden potentiële nakomelingen te maken krijgen en het is moeilijk te bepalen welke familietak naar Limburg leidt. Adopties, buitenechtelijke kinderen of onbekende biologische vaders kunnen bovendien de juridische en biologische stamboom van elkaar laten afwijken.

De methode maakt deel uit van een Nederlandse pilot waarvoor de rechter toestemming gaf. Nederland behoort daarmee tot de eerste Europese landen die private DNA-databanken voor een cold case inzetten; in de Verenigde Staten zijn al meerdere zaken opgelost, waaronder die van de Golden State Killer. Larmuseau noemt de aanpak een laatste redmiddel, omdat ze veel tijd en capaciteit kost en ook gevoelige familie-informatie kan blootleggen. De gebruikte databanken mogen dit onderzoek alleen uitvoeren met toestemming van deelnemers. Nederlandse profielen bij MyHeritage zijn niet toegankelijk voor de politie.