Kiki Bakker wil het imago van politici verbeteren: 'Achterkamertjes zijn nodig'

In dit artikel:

Politiek coach Kiki Bakker uit Maastricht wil het slechte imago van politici nuanceren. Hoewel 82 procent van de Nederlanders vindt dat politici vooral met zichzelf bezig zijn, ziet zij in haar werk juist veel bevlogen mensen die zich inzetten voor het algemeen belang. In haar boek ‘De magie van de achterkamertjes’ interviewde ze daarom zeventien politici uit gemeenteraden, provinciale staten, de Tweede Kamer en het Europees Parlement over hun vak.

Volgens Bakker is het zichtbare politieke debat slechts de buitenkant. Tijdens debatten maken partijen duidelijk waar ze staan en spreken ze hun achterban toe, maar het echte politieke handwerk begint volgens haar bij onderhandelingen over begrotingen en beleid. Dat geldt zeker voor het huidige minderheidskabinet, dat compromissen met oppositiepartijen zal moeten sluiten. Een goed compromis vraagt volgens Bakker dat geen enkele partij zich volledig als winnaar presenteert en dat alle betrokkenen met het resultaat kunnen leven. Dat is belangrijk voor zowel de inhoud als de onderlinge relatie op lange termijn.

De titel van het boek verwijst naar overleg achter de schermen. Bakker vindt dat dit niet per definitie geheimzinnig of schimmig is: politici hebben vaak informeel voorwerk nodig om standpunten geleidelijk naar elkaar toe te brengen. Wel moet de uiteindelijke besluitvorming transparant zijn. In het boek vertellen politici onder meer hoe ze invloed uitoefenen, verschillen overbruggen en omgaan met crises. Voormalig VVD-fractievoorzitter Karin Straus beschrijft een motie van wantrouwen die haar overviel; oud-SP-fractievoorzitter Timoer Reijnders benadrukt dat achterkameroverleg soms nodig is, maar dat daarna openheid moet volgen.

Bakker raakte als tiener geïnteresseerd in politiek door samen met haar vader debatten te bekijken. Tijdens haar rechtenstudie werd ze actief bij de JOVD en leerde ze het vak binnen de VVD kennen als campagnestrateeg. Twee jaar geleden verliet ze de partij tijdens kabinet-Schoof, maar ze blijft dankbaar voor de kansen die ze er kreeg.

Het politieke vak is volgens Bakker te leren, al krijgen politici door de korte duur van politieke carrières daar steeds minder tijd voor. Haar belangrijkste adviezen zijn om stevig te weten waar je voor staat, kritisch op het eigen handelen te reflecteren en tijdig bij te sturen. Het beste politieke resultaat is volgens haar vaak juist niet zichtbaar.

Bakker waarschuwt daarnaast dat het groeiende wantrouwen nieuwe bestuurders kan afschrikken. Dat wantrouwen is volgens haar versterkt door het toeslagenschandaal en de zogenoemde Omtzigt-doctrine, waarbij bestuurders voortdurend op mogelijke misstanden worden gecontroleerd. Hardwerkende wethouders, gedeputeerden en ministers krijgen volgens haar weinig ruimte om fouten te maken en worden soms hard aangepakt. Met haar boek, dat op vrijdag 25 september verschijnt, wil Bakker laten zien dat politiek ondanks die problemen een waardevol vak blijft en dat veel politici het goede voor hebben met de samenleving.