Jouw gebouw, maar toch mag je krakers er niet zelf uitzetten

In dit artikel:

Hoewel kraken sinds 2010 strafbaar is, kunnen krakers in Nederland niet altijd direct uit een gebouw worden gezet. Zodra zij een leegstaand pand daadwerkelijk als woning gebruiken, kunnen zij zich beroepen op het huisrecht en het recht op privéleven. Die rechten gelden volgens vastgoedadvocaat Marc van Sintmaartensdijk ook wanneer zij geen eigenaar of huurder zijn. Er moet dan wel sprake zijn van bewoning: een matras, kookgelegenheid en zichtbare aanwezigheid kunnen daarvoor voldoende zijn. Alleen spullen opslaan of af en toe overnachten biedt veel minder bescherming.

Het kraakverbod geeft eigenaren geen vrijbrief om zelf tot ontruiming over te gaan. Een slot vervangen, met geweld binnengaan of dreigen kan worden gezien als huisvredebreuk en kan leiden tot een schadevergoeding. Ook het afsluiten van gas of elektriciteit om bewoners te verdrijven, kan onrechtmatig en gevaarlijk zijn.

Een eigenaar moet aangifte doen en via de rechter een ontruiming aanvragen. Die weegt het eigendomsbelang af tegen de rechten van de bewoners en bepaalt hoeveel tijd zij krijgen om te vertrekken. Concrete plannen voor sloop of renovatie versterken doorgaans de positie van de eigenaar. Bij panden die al jaren leegstaan zonder duidelijke bestemming of plannen, is die positie zwakker. Ook maakt het verschil of het om een woning, kantoor of bedrijfspand gaat: krakers staan doorgaans sterker in een pand met een woonbestemming.