LAKS komt met stresslijn: toename prestatiedruk merkbaar tijdens examens, zegt de GGD
In dit artikel:
Tijdens de eindexamenperiode kunnen middelbare scholieren dit jaar naast de bekende klachtenlijn van LAKS ook terecht bij een speciaal ingerichte stresslijn. De maatregel komt nadat onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut, op basis van onder meer cijfers van de Limburgse GGD’en, aantoont dat prestatiedruk en stress onder scholieren sterk zijn toegenomen.
Waar het in 2001 nog 6 procent van de jongeren was die aangaf last te hebben van prestatiedruk, was dat in 2023 al 45 procent. Volgens Gwenda Engels (onderzoeker, GGD Zuid‑Limburg) ontstaat die druk door een opeenstapeling van factoren: hogere verwachtingen op school, social media, betrokken ouders, en extra privéproblemen zoals zieke familieleden of financiële zorgen. De examenperiode vormt voor veel jongeren het moment waarop al die spanning ineens samenkomt.
Jongeren zijn extra kwetsbaar omdat zij nog in ontwikkeling zijn; de druk doet zich vaak al op de leeftijd van rond de 16 jaar voor. Meisjes rapporteren vaker prestatiedruk dan jongens — mogelijk omdat zij op bepaalde ontwikkelgebieden eerder zijn — al is de precieze oorzaak nog onduidelijk. Engels waarschuwt dat prestatiedruk niet per se negatief is — het kan motiveren — maar dat te veel druk leidt tot overbelasting, concentratieverlies en verminderde prestaties.
Als remedies raadt Engels praktische en sociale maatregelen aan: tijdelijk gas terugnemen, mensen de ruimte geven fouten te maken en vooral steun bieden. Een luisterend oor kan vaak al veel doen; omgeving en ouders spelen een cruciale rol omdat steun ontbreekt op het moment dat druk toeneemt. Die toenemende druk hangt samen met bredere maatschappelijke thema’s: het geloof dat alles maakbaar is en de zogenoemde diplomademocratie, waarbij iemands kansen steeds meer lijken samen te hangen met diploma’s en een verzorgd cv.
Praktisch: de centrale eindexamens in Nederland vinden in 2026 plaats van vrijdag 8 mei tot en met woensdag 27 mei (eerste tijdvak), met de uitslag op 11 juni 2026. De nieuwe stresslijn moet leerlingen extra steun bieden tijdens deze cruciale weken, naast de bestaande LAKS‑klachtenlijn.