Lezing als monument voor Limburgs eerste vrouwelijke Statenlid: 'Nu nog iemand van kleur'
In dit artikel:
Marie Geys‑Rappagne uit Heerlen, in 1919 het eerste rechtstreeks gekozen vrouwelijke lid van een Nederlandse Provinciale Statenlid voor de SDAP, was de aanleiding voor de eerste jaarlijkse Rappagnelezing in het gouvernement in Limburg. Aleid Berghuis stelde enkele jaren geleden voor deze lezing als modern monument te organiseren: geen standbeeld maar een podium om te bespreken wat er nog moet gebeuren om democratie voor iedereen toegankelijk te maken.
Prinses Laurentien opende de lezing en zette de vinger bij het centrale probleem: mensen moeten zich gehoord en herkend voelen door politici om vertrouwen te hebben in het bestuur. Dat vraagt blijvende inspanning en veel kleine initiatieven — “steentjes in de vijver” — om rimpelingen en uiteindelijk verandering teweeg te brengen. Er werd benadrukt dat dit proces niet snel gaat en dat inspraak meer moet zijn dan vrijblijvendheid.
Tijdens de bijeenkomst kwam ook de bredere kloof in representatie aan de orde. Hoewel het in 1919 een doorbraak was dat vrouwen stemrecht en een Statenzetel kregen, zijn vrouwen vandaag nog steeds ondervertegenwoordigd in politiek en bestuur; in Provinciale Staten is minder dan de helft vrouw en in Heerlen kwam een vrouwelijke wethouder pas na een protestactie in het nieuwe college. Bovendien is er vrijwel geen vertegenwoordiging van mensen van kleur: Kenneth Moesquit (Comité voor Gelijke Rechten Zuid‑Limburg) constateerde dat er in Limburg historisch gezien praktisch geen wethouders, staten- of raadsleden met zijn huidskleur en kroeshaar zijn geweest, wat het politieke vertrouwen bij groepen zoals Surinamers en Antillianen heeft ondermijnd — versterkt door de toeslagenaffaire.
De lezing haalde ook persoonlijke kanten van Geys‑Rappagne naar voren: ze hield zich bezig met vrouwenrechten, verzette zich tegen ontslag van gehuwde ambtenares‑sen en stond bekend als een kordate, daadkrachtige politica. Prinses Laurentien riep bestuurders op tot nederigheid en echte dialoog met getroffenen van beleid; directe oplossingen bestaan niet, maar er is hoop als meer mensen zich realiseren dat de samenleving uit henzelf bestaat. Gouverneur Emile Roemer erkende dat zulke lezingen niet direct de “boze burger” bereiken, maar ziet de eerste Rappagnelezing als een begin om te onderzoeken of de opgewekte rimpelingen effect hebben.