Limburgse minister Sjoerdsma niet welkom in China

In dit artikel:

Sjoerd Sjoerdsma, D66-politicus en beoogd minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, staat voor een lastige start: China heeft hem vanwege zijn scherpe kritiek op de behandeling van de Oeigoeren op een zwarte lijst gezet en weigert hem toegang. Sjoerdsma, opgegroeid in Limbricht en opgeleid in Utrecht, werkte eerder als diplomaat in onder meer Afghanistan en de Palestijnse gebieden en zit sinds 2012 in de Tweede Kamer. Zijn rol bij het versterken van controles rond de MH17-afwikkeling leidde eerder al tot plaatsing op een Russische sanctielijst.

De sanctie van China volgt vooral op een motie uit 2021 waarin de Kamer oordeelde dat er sprake is van genocide tegen de Oeigoeren; die motie kreeg brede steun. De blokkade door China kan zijn werk als minister compliceren omdat dat land één van de grootste handelspartners van Nederland is en invloedrijk bij internationale handels- en diplomatieke aangelegenheden. Analisten waarschuwen dat Sjoerdsma bij ontmoetingen genegeerd kan worden en dat uitsluiting niet snel wordt teruggedraaid, maar andere deskundigen wijzen erop dat China ook economische belangen heeft — Nederlandse exporten zoals melkpoeder, varkensvlees en chips van ASML zijn van belang — en daarom mogelijk pragmatisch zal handelen.

De spanningen met Peking worden vergroot door andere handelsconflicten, zoals de kwestie rond chipmaker Nexperia en bijbehorende exportbeperkingen die impact hadden op de Europese auto-industrie. Met de benoeming van Sjoerdsma kiest het nieuwe kabinet expliciet voor een principiële koers boven louter economische overwegingen; volgens de regering laat zij zich niet door China dicteren wie wordt voorgedragen voor ministersposten. Sinds februari 2025 was Sjoerdsma bovendien CEO van de organisatie die de Einstein Telescope naar Zuid-Limburg wil halen, wat zijn betrokkenheid bij zowel internationale politiek als nationale wetenschap en economie onderstreept.