Linda groeide op in het Sterrehuis: 'Mijn speelgoedkastje was altijd leeg'

In dit artikel:

Het Sterrehuis aan de Heerlerbaan in Heerlen was tussen 1945 en 1983 een katholiek kindertehuis voor honderden kinderen, van baby tot tiener. Sommigen verbleven er enkele maanden, anderen jarenlang. Het huis gold destijds ook als dreigement in gezinnen: kinderen werd voorgehouden dat ze naar het Sterrehuis zouden worden gestuurd als ze zich niet gedroegen.

Linda Prevos woonde er van 1963 tot 1973, samen met haar oudere broer. De kinderbescherming vond de thuissituatie bij hun alleenstaande moeder ongeschikt. Haar moeder kwam nauwelijks op bezoek en cadeaus kreeg Linda vrijwel nooit. Daardoor bleven de persoonlijke speelgoedkastjes van haar en haar broer leeg. Toen haar opa, die ze nauwelijks kenden, een driewieler en een fiets bracht, moesten die worden gedeeld met andere kinderen en waren ze binnen een week kapot. Linda zegt dat ze in het tehuis geen gezinsleven kende, maar er soms ook een prettige tijd had. Het telkens verdwijnen van vriendinnetjes naar een pleeggezin of terug naar hun ouders was voor haar wel pijnlijk en kan volgens haar hebben bijgedragen aan hechtingsproblemen.

Het Sterrehuis zat tot 1969 in een villa. Daarna verhuisden de kinderen naar nieuwbouw met paviljoens, waaronder de Blokhut. Linda bezocht het terrein na 53 jaar opnieuw en herkende verschillende plekken. Pas op haar negende ging ze naar een pleeggezin. Haar broer werd later naar een ander paviljoen overgeplaatst; uiteindelijk verloren de twee elkaar jarenlang uit het oog.

Ook oud-medewerkers kijken terug op een instelling met zowel betrokken zorg als ernstige tekortkomingen. Yvonne Weinstock-Houben werkte van 1978 tot 1982 op de babyafdeling, waar pasgeborenen verbleven in afwachting van adoptie. Zij ontdekte later dat sommige baby’s gedwongen bij hun jonge moeders waren weggehaald en direct na de geboorte van hen waren gescheiden. Volgens haar en collega Marie-Louise Weerts probeerden medewerkers de kinderen liefde en structuur te geven, maar een echte gezinssituatie kon het tehuis niet vervangen. Vooral vóór het midden van de jaren zeventig was er weinig professionele pedagogische en psychologische begeleiding.

Een voormalige medewerker vertelt bovendien anoniem over mishandeling en vernedering, waaronder kinderen die als straf op de vloer moesten slapen en een jongen die vanwege bedplassen voor de groep werd bespot. Zulke ervaringen, en de scheiding van broers en zussen, maakten het verblijf voor sommige kinderen traumatisch.

Omdat het archief van het Sterrehuis is vernietigd, verzamelt Tracé, het Limburgs Samenlevingsarchief in Maastricht, verhalen van oud-bewoners, medewerkers en adoptieouders. De organisatie wil mondelinge getuigenissen combineren met bewaard gebleven foto’s, stageverslagen en andere documenten. Zo moet een nieuw, idealiter archief ontstaan dat voormalige bewoners helpt ontbrekende delen van hun verleden terug te vinden. Tracé waarschuwt dat herinneringen altijd persoonlijk zijn, maar ziet overeenkomsten tussen meerdere verhalen als belangrijke bevestiging. De belangstelling is groot en heeft al geleid tot bijzondere ontmoetingen, zoals die tussen Weinstock-Houben en een man die zij als baby verzorgde.