Molukse gemeenschap in Limburg gematigd enthousiast over excuses premier Jetten: 'Ze komen te laat'

In dit artikel:

Premier Rob Jetten zal naar verwachting zondag tijdens de onthulling van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora in Rotterdam excuses aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers die in 1951 naar Nederland kwam. Die groep van 12.880 mensen, veelal KNIL-soldaten met hun gezinnen, arriveerde destijds in Rotterdam en werd ondergebracht in kazernes, kloosters en voormalige kampen zoals Westerbork; in Limburg werden zij op locaties als het Graetheideterrein bij Geleen gehuisvest in vaak erbarmelijke barakken.

In Limburg vestigden zich later circa 1.700 Molukkers verspreid over zo’n 15 wijken in steden als Gennep, Venray, Venlo, Weert, Roermond, Echt en Sittard; in wijken als Heer (Maastricht) en Lindenheuvel (Geleen) ontstonden flinke Molukse gemeenschappen van enkele honderden bewoners. Hoewel hun overbrenging naar Nederland bedoeld was om hun veiligheid te garanderen — in Indonesië werden zij als landverraders gezien — hielden veel Molukkers hun streven naar een eigen Molukse staat levend.

Reacties op de aangekondigde excuses in Limburg zijn voorzichtig. Tweede generatie-vertegenwoordiger Sem Saparuwe noemt de beweringen al vaker gehoord en houdt zich op afstand; voor hem kan het wel een afsluiting betekenen. Derde generatie Nira Walthouwer-Kakerissa benadrukt dat excuses te laat komen voor veel oudjes en ziet ze als een begin: pas daarna moeten eerherstel en schadeherstel volgen om de reputatie te herstellen en geleden materiële en immateriële schade te vergoeden. Het trauma uit de beginjaren werkt volgens haar generaties door in gezinnen.

De relatie tussen de Molukse gemeenschap en de Nederlandse overheid bleef decennialang gespannen door gedwongen demobilisatie, slechte woonomstandigheden en het ontbreken van steun voor het Molukse zelfbeschikkingsstreven. Dat leidde in de jaren ’70 tot gewelddadige acties en liet blijvende gevoeligheden zien (onder meer in incidenten in 2019). Tegelijk is er ook vooruitgang: samenlevingscontacten zijn verbeterd en culturele bijeenkomsten zoals de Boerebroelof in Venlo tonen groeiende integratie. Lokale bestuurders in Limburg, waaronder burgemeester Hans Verheijen van Sittard-Geleen, pleiten inmiddels openlijk voor erkenning en compensatie richting de rijksoverheid.