Moordenaars en bendeleden: zwaardere criminelen van het land komen naar de gevangenis in Sittard
In dit artikel:
De gevangenis in Sittard krijgt een speciale zwaarbeveiligde afdeling voor hoogrisicogedetineerden: de Afdeling Intensief Toezicht (AIT). De afdeling wordt officieel geopend in aanloop naar de daadwerkelijke ingebruikname op 5 januari 2026. Sittard wordt daarmee de vijfde locatie in Nederland met zo’n intensief toezichtregime.
Doelgroep en reden
Op de AIT komen de zwaarste gevallen te zitten: leden van geweldsorganisaties, betrokkenen bij de cocaïnehandel en personen die liquidaties hebben uitgevoerd of aangestuurd. DJI stelt dat deze gedetineerden zó veel controle nodig hebben dat verblijf op een gewone afdeling niet veilig of verantwoord is. Door volledige fysieke afscheiding en constante observatie moet worden voorkomen dat zij druk uitoefenen, netwerken onderhouden of criminele activiteiten van binnenuit blijven sturen.
Toezicht en regime
Het regime is extreem strikt en gericht op het registreren van elke beweging. Overal hangen camera’s en er zijn opvallende, bolvormige registratiesystemen in gemeenschappelijke ruimtes. Cellen en faciliteiten zijn ontworpen om mogelijkheden tot misbruik of verborgen communicatie zoveel mogelijk te beperken. Het dagprogramma vindt zoveel mogelijk op de eigen afdeling plaats, individueel of in kleine begeleide groepen. Bezoek wordt beperkt tot één uur per week en altijd onder toezicht; telefoongesprekken zijn maximaal drie keer tien minuten per week, uitsluitend met vooraf gescreende contactpersonen, en worden opgenomen en gecontroleerd. Post wordt strikt beoordeeld; alleen uitzonderlijke, geprivilegieerde communicatie (bijvoorbeeld met een advocaat) kent speciale behandeling, en fysieke advocaatbezoeken gebeuren onder visueel toezicht waarbij de privacy zo veel mogelijk wordt gerespecteerd.
Praktische inrichting
De AIT heeft 17 cellen van 9,8 m² met onder meer biodynamische verlichting die dag- en nachtritmes ondersteunt, een vast gemonteerde klerenkast, een metalen bed, kleine keukenapparatuur en vloerverwarming. Douchen in de eigen cel is voorlopig nog niet mogelijk; dat wordt pas vanaf eind 2027 verwacht. Daarnaast zijn er ruimtes voor koken, sporten en werken, allemaal onder strak cameratoezicht.
Plaatsing en procedure
Plaatsing op de AIT gebeurt na beoordeling door een selectiecommissie van DJI samen met ketenpartners zoals het Openbaar Ministerie en de politie; de uiteindelijke beslissing ligt bij de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. De standaardplaatsingstermijn is twaalf maanden, waarna wordt beoordeeld of voortzetting noodzakelijk is. Zowel mannen als vrouwen kunnen op de AIT worden geplaatst. Transport van deze gedetineerden naar Sittard gebeurt hoogbeveiligd, soms per helikopter.
Reacties en aandachtspunten
Sommige advocaten maken zich zorgen over vertrouwelijkheid bij bezoek en communicatie, ondanks toezeggingen van DJI dat het systeem met oog voor bescherming van zowel de samenleving als de rechtspositie van betrokkenen is ontwikkeld. De AIT werkt in de praktijk als een streng gecontroleerde omgeving waarin elke interactie en beweging wordt bijgehouden om criminele invloed van binnenuit te doorbreken.