Nieuwe Schijf van Vijf aangepast aan de laatste gezondheidsadviezen
In dit artikel:
De Schijf van Vijf krijgt in april 2026 een ingrijpende vernieuwing, gebaseerd op de nieuwste adviezen van de Gezondheidsraad. Het Voedingscentrum — met woordvoerder Anne Lutgerink — behoudt het fundament van veel groente en fruit, volkorenproducten en weinig suiker en verzadigd vet, maar past aanbevolen hoeveelheden en productcriteria aan en legt meer nadruk op plantaardige eiwitten en duurzaamheid.
Belangrijkste wijzigingen
- Meer plantaardig, minder rood vlees: advies verandert naar maximaal 200 gram rood vlees per week en een duidelijker stimulans voor peulvruchten, noten en zaden.
- Peulvruchten en noten: voortaan 250 gram bereide peulvruchten per week en dagelijks ongezouten noten aanbevolen.
- Zuivel: aangescherpte richtlijn van drie tot vier porties van 150 ml per dag.
- Strengere productcriteria: lagere zoutgrenzen (bijv. maximaal 0,69 g zout per 100 g voor ontbijtgranen), geen toegevoegde suikers en aanvullende eisen voor producten die het Schijf‑logo mogen dragen.
- Duurzaamheid: milieueffecten worden explicieter meegewogen in de aanbevelingen.
Toepassing en praktische tips
De Schijf blijft volgens het Voedingscentrum een hulpmiddel, geen dieet. De aanbeveling van 250 gram groente en 200 gram fruit per dag blijft gelden; er komen nu meer praktische suggesties en beeldmateriaal om die hoeveelheden over de dag te spreiden (bijvoorbeeld snoeptomaatjes als tussendoortje of een groentesoep). Lutgerink benadrukt dat de nieuwe adviezen persoonsgerichter zijn: geslacht, zwangerschap en eetvoorkeuren (vlees of vis) bepalen maatwerk.
Ziekenhuizen en kwetsbare groepen
In ziekenhuizen zoals het Maastricht UMC+ blijkt uit de praktijk dat niet elke patiënt volgens de Schijf kan eten: herstellende patiënten, kankerpatiënten en kwetsbare ouderen hebben vaak energie- en eiwitrijkere voeding nodig. Diëtiste Mariëlle Dassen legt uit dat herstelprioriteiten soms maken dat volledig plantaardige oplossingen niet volstaan. Tegelijk gebruiken ziekenhuizen kansen om patiënten aan nieuwe smaken te laten wennen — bijvoorbeeld hybride hamburgers met minder rundvlees en meer peulvruchten — en passen leveranciersaanbod aan op de nieuwe criteria.
Knelpunten
Uit onderzoek en praktijkervaring blijkt dat minder dan 10% van de Nederlanders dagelijks volgens de Schijf leeft; kennis over vertaling naar concrete maaltijden ontbreekt vaak. Supermarktaanbod en misleidende voedingsclaims blijven extra drempels. De vernieuwing van de Schijf moet zowel duidelijkere richtlijnen als praktische ondersteuning bieden om gezondere en duurzamere keuzes toegankelijker te maken.