'Op meer gehoopt': nieuwe donorwet zorgt slechts voor lichte toename aantal orgaandonaties

In dit artikel:

Vijf jaar na de invoering van de nieuwe donorwet is het aantal orgaandonaties in Nederland slechts licht gestegen. Dat blijkt uit cijfers in het vakblad Transplant International, waaraan ook het MUMC+ in Maastricht meewerkte. Orgaandonatiecoördinator Tineke Wind noemt de ontwikkeling teleurstellend: er was op een veel grotere toename gerekend.

Sinds 1 juli 2020 geldt een bezwaarsysteem. Nederlanders van 18 jaar en ouder worden geregistreerd als donor, tenzij zij bezwaar maken of iemand aanwijzen die na hun overlijden beslist. Wie geen keuze vastlegt, krijgt de registratie ‘geen bezwaar’. Nabestaanden kunnen de donatie echter alsnog tegenhouden als zij aannemelijk maken dat de overledene geen donor wilde. Volgens Wind gebeurt dat geregeld doordat families de registratie anders interpreteren. Uiteindelijk staat slechts 41 procent van de mensen met ‘geen bezwaar’ daadwerkelijk een orgaan af.

De gevolgen zijn volgens nierpatiënt Dylan Wimmer uit Sittard groot. Hij wacht sinds 2021 op een nieuwe nier en vindt het moeilijk dat families soms een donatie blokkeren terwijl de overledene geen bezwaar had geregistreerd. Jaarlijks overlijden in Nederland ongeveer tweehonderd mensen doordat geen geschikt donororgaan beschikbaar is.

Wind benadrukt dat nabestaanden niet overhaast hoeven te beslissen: een donatieproces duurt ongeveer tien tot 24 uur. Zowel zij als Wimmer vinden het belangrijk dat mensen hun wens vooraf duidelijk met familie bespreken. Wimmer pleit daarnaast voor een expliciete bevestiging, bijvoorbeeld met een handtekening, zodat nabestaanden de geregistreerde keuze niet meer kunnen herroepen.