Operaregisseur Sybrand van der Werf: 'Carmen gaat over femicide, dat moet ik niet willen regisseren'

In dit artikel:

Opera Compact brengt deze zomer Bizets bekende opera Carmen opnieuw uit, met een bewuste inhoudelijke draai: artistiek directeur Sybrand van der Werf geeft de regieoverdracht aan Eva Custers en neemt zelf een stapje terug om als dramaturg te fungeren. Voor Van der Werf is loslaten lastig omdat hij van het praktische theaterwerk houdt, maar hij en zakelijk leider Fenna Ograjensek vonden dat deze voorstelling een andere blik nodig heeft.

De productie wil expliciet het patroon achter het verhaal belichten: Carmen wordt traditioneel neergezet als de verleidster op wie Don José reageert, wat volgens het gezelschap neerkomt op victim blaming. Opera Compact benadrukt dat de moord op Carmen als femicide moet worden gezien en wil het grotere systeem van geweld tegen vrouwen aan de orde stellen. Ter illustratie wijst het gezelschap op Nederlandse cijfers over seksueel geweld en partnergeweld: veel vrouwen hebben te maken met geweld en elke acht dagen wordt een vrouw gedood, vaak door een (ex-)partner.

Eva Custers, bekend van Toneelgroep Maastricht en de Theaterschool De Zuiderlingen, tekent voor haar eerste operaregie; Van der Werf blijft betrokken als dramaturg. De keuze voor een vrouwelijke regisseur is volgens het gezelschap logisch omdat vrouwen andere ervaringslagen meenemen in de vertelling en veiligheidservaringen verschillen. De bewerking wil aansluiten bij recente, eigentijdse interpretaties van Carmen maar volgens Van der Werf juist aandacht vestigen op de oorzaak van het geweld: Don José’s onvermogen te accepteren dat hij Carmen niet bezit.

Carmen wordt opgevoerd tijdens het Cultura Nova Festival van 29 augustus tot en met 6 september op Equine Park in Hulsberg.