Overleden kerkhistoricus Peter Nissen bleef zijn hele leven zoeken

In dit artikel:

Kerkhistoricus en theoloog Peter Nissen is op vrijdag 6 februari overleden na een herseninfarct. Geboren in Swalmen en opgegroeid in Linne, stond Nissen bekend als mild, hartelijk en erudiet — maar vooral als iemand die zijn hele leven bleef zoeken naar een geloofsvorm die bij hem paste.

Aanvankelijk koos Nissen voor de meer orthodoxe lijn binnen de rooms-katholieke kerk, in de traditie van bisschop Jo Gijsen. Politiek echter bewoog hij zich halverwege zijn loopbaan naar links: hij was aanwezig bij de oprichting van de PSP-afdeling in Roermond in 1977 en bleef die pacifistisch-socialistische signatuur trouw, ook toen de PSP opging in GroenLinks. In 2010 maakte hij een opvallende religieuze stap door over te stappen naar de Remonstrantse Broederschap, een vrijzinnige protestantse stroming.

Zijn vertrek uit het katholieke kerkverband legde Nissen uit als een reactie op wat hij zag als terugdraaiing van vernieuwingsinzichten uit het Tweede Vaticaans Concilie en op behoudende opvattingen over zaken als de maagdelijke geboorte en de lichamelijke verrijzenis. Collega’s en oud-studenten herinneren hem als een kritisch, geëngageerd denker die zich stoorde aan de positie van vrouwen, het celibaat en andere dogma’s — kwesties die hij ook historisch kon onderbouwen als later toegevoegd aan het christendom.

Nissen overwoog in zijn leven zelfs het kloosterleven, onder meer bij Mamelis, maar keerde terug naar het lekenbestaan en nam van elke zoektocht elementen mee in zijn denken. Hij omschreef God niet als een bovenmenselijk wezen, maar als een voortdurende levenskracht; zijn geloof legde nadruk op compassie en het delen van vreugde en verdriet met anderen. Peter Nissen wordt zaterdag in Nijmegen begraven.