Hoe kan de stad weer bruisen? 'De tijden zijn enorm veranderd'

In dit artikel:

Het stadscentrum van de toekomst moet volgens Limburgers tussen 18 en 40 jaar meer bieden dan winkels. Zij willen er wonen, ontspannen, cultuur beleven, horeca bezoeken en groen vinden. Dat blijkt uit ‘De Keet On Tour’, een publiekspeiling van de Heerlense stichting Streetwise in Kerkrade, Sittard, Weert en Roermond.

Streetwise begon 12,5 jaar geleden met de aanpak van winkelleegstand in Parkstad, maar richt zich inmiddels op de bredere ontwikkeling van binnensteden. Met een mobiele bouwkeet voerde de stichting honderden gesprekken met jonge stadsgebruikers, in plaats van een traditioneel onderzoek met vaste vragen. Daaruit komt vooral naar voren dat diversiteit en een eigen identiteit bepalend zijn voor een aantrekkelijk centrum. De jongeren zien weinig behoefte aan nóg meer winkels; wonen vinden zij minstens zo belangrijk. Bewoning zorgt volgens Streetwise voor activiteit buiten winkeltijden, meer sociale veiligheid en extra draagvlak voor horeca en cultuur.

De stichting, opgericht door Sjaak Vinken en Leonie Kuepers, helpt ondernemers en gemeenten bij nieuwe winkelconcepten, vergunningen en bestemmingsplannen. Daarbij stimuleert Streetwise mengvormen, zoals een meubelzaak met horeca of een platenwinkel met een zitgedeelte. Volgens de organisatie sluiten bestaande regels dergelijke vernieuwende concepten vaak onnodig af. Gemeenten moeten daarom bereid zijn regels ruimer te interpreteren en mee te denken.

Streetwise begeleidde onder meer de verbouwing van leegstaande bankgebouwen tot tandartspraktijken in Waubach en Schaesberg, een Bed & Breakfast in een voormalige aardappelloods in Simpelveld en nieuwe winkelconcepten in Heerlen en Roermond. In Roermond daalde de winkelleegstand in vier jaar van 23 naar 16 procent. Wethouder Dirk Franssen noemt Streetwise een verbindende partij tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente. Subsidies voor gevelrenovatie en een flexibel vergunningenbeleid droegen volgens Streetwise eveneens bij aan het resultaat.

De stichting is inmiddels ook actief buiten Limburg en deelt in Gelderland haar praktijkkennis met gemeenten via de Gelderse Woonacademie. Daar leren ambtenaren omgaan met onder meer wonen in centrumgebieden, mengformules, vergunningen en bestemmingsplannen.

Uit de gesprekken blijkt bovendien dat elke stad haar eigen karakter moet behouden. Roermond moet zijn historische uitstraling beschermen, Sittard zijn cultuur en karakter en Kerkrade vooral een centrum bieden waar inwoners zich thuis voelen. Groen en een gevarieerd aanbod zijn daarbij belangrijk. Streetwise ziet wonen als de motor van een toekomstbestendige binnenstad, waarin winkelen onderdeel is van een bredere stedelijke beleving.