Criminelen profiteren van overstroming: invloed op de samenleving groeit

In dit artikel:

Een rapport van het Strategisch Kenniscentrum Ondermijnende Criminaliteit signaleert dat georganiseerde misdaad steeds meer grip krijgt op samenleving en politiek, terwijl staatscontrole achterblijft. Als illustratie noemt het onderzoek de overstroming in Valkenburg (2021): door trage overheidshulp belandden veel horeca- en toerismeondernemers in financiële problemen en werden zij doelwit van criminelen die geld witwasten, drugshandel mogelijk maakten of ruimten aanboden voor vergaderingen en andere activiteiten.

Burgemeester Daan Prevoo bracht in 2023 het probleem onder de aandacht van minister Dilan Yesilgöz en benadrukte dat financiële nood mensen extra kwetsbaar maakt: “Mensen die geld nodig hebben zijn kwetsbaar.” Volgens Prevoo reageerde de minister onvoldoende. Samen met gouverneur Emile Roemer werkt hij aan het provinciale initiatief De Limburgse norm om gemeenten, waterschappen en provincie weerbaarder te maken tegen ondermijning.

Het kenniscentrum waarschuwt dat criminele netwerken kansen grijpen wanneer overheid, markt of maatschappelijke voorzieningen tekortschieten. Zij richten zich niet alleen op vastgoed en transport, maar ook op zorg, horeca en detailhandel, en bieden soms illegale alternatieven voor voorzieningen (zoals valse doktersrecepten, woonruimte of ‘bescherming’). Dat kan leiden tot een verweven, parallelle economie en een afhankelijkheid van criminele spelers.

Als tegenmaatregelen adviseert het rapport onder meer gemeenten het eerste kooprecht te geven op panden in risicowijken en het makkelijker te maken goederen en vermogen met criminele herkomst af te pakken. Het onderzoek benadrukt urgentie: zonder actie groeit het risico dat illegale netwerken structureel invloed verwerven.