Scanauto's, die ook in Limburg rondrijden, delen honderdduizenden onterechte parkeerboetes uit, waarschuwt AP
In dit artikel:
Scanauto’s met meerdere AI-camera’s veroorzaken volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) jaarlijks naar schatting ruim een half miljoen onterechte parkeerboetes. Gemeenten zetten deze rijdende scanners in omdat ze veel sneller en efficiënter kunnen controleren dan handhavers op straat: zo’n voertuig scant met een dakunit van meer dan twaalf camera’s tot circa 1.200 kentekens per uur. Maastricht gebruikt de techniek sinds eind 2024; Roermond begint binnenkort een pilot.
De toezichthouder waarschuwt dat de automatisering belangrijke beperkingen heeft. Scanauto’s maken momentopnames en zien niet of iemand bijvoorbeeld aan het laden en lossen is, of of er een gehandicaptenparkeerkaart achter de voorruit ligt. Systemen die alleen op kenteken vertrouwen, leiden dan tot automatische boetes. Door gebrek aan menselijke toetsing is de foutmarge hoog; kwetsbare groepen lopen hierbij extra risico.
AP-gegevens en eerder onderzoek laten zien dat de impact substantieel is: gemeenten laten jaarlijks naar schatting 250–375 miljoen scans uitvoeren, wat 3–5 miljoen boetes oplevert; meer dan 10% daarvan zou onterecht zijn. Uit onderzoek van De Telegraaf bleek dat rond 18% van de scanautoboetes wordt aangevochten en dat in ruim de helft van die bezwaren het bezwaar wordt gegrond verklaard — wat neerkomt op ongeveer één op de negen boetes die uiteindelijk wordt vernietigd. De AP meldt dat wie bezwaar maakt vaak te maken krijgt met tijdrovende, grotendeels geautomatiseerde procedures en beperkte transparantie.
Daarnaast spelen privacy- en nalevingsrisico’s. Voordat scanauto’s mogen worden ingezet moeten gemeenten een data-protectieimpacttoets (DPIA) uitvoeren om mogelijke privacyschendingen te beoordelen en te mitigeren; de AP stelt dat in veel gemeenten die verplichte check niet is uitgevoerd. Ook bestaat zorg over de herkomst van techniek en onderdelen.
De AP roept gemeenten impliciet op zorgvuldiger om te gaan met inzet van scanauto’s: voorkomen van onterechte boetes vereist betere menselijke controle, duidelijke communicatie naar burgers over boetes en naleving van privacyverplichtingen zoals DPIA’s, zodat kwetsbare groepen niet onevenredig de dupe worden.