Ton moest als kleuter op de bewaarschool in Panningen mee naar Spanje in de zak van Sinterklaas : 'Ik ben nog nooit zo bang geweest'

In dit artikel:

In Panningen (in de volksmond Kapel) blikt de auteur terug op de bewaarschool waar hij als kleuter in 1945 werd "bewaard" door twee nonnen: zuster Mazeweta, die Nederlands sprak, en een andere zuster die Duits sprak. De kinderen zelf spraken vooral het lokale dialect (Heljes/Kapels), wat leidde tot veel misverstanden en soms woede bij de zusters. De dagelijkse routine bestond uit handwerkjes die de schrijver als kleuter onzinnig vond — punniken (een soort koordvlechten), matjes vlechten en binnen de lijntjes kleuren — terwijl hij liever buiten met een bal had gespeeld.

Er waren opvallend veel meisjes met vlechtjes en witte strikken; na de bewaarschool werden jongens en meisjes verder van elkaar gescheiden op aparte scholen. De auteur vertelt ook een traumatische herinnering: omdat hij geen matje kon vlechten of stil kon zitten, kondigde Sinterklaas aan dat hij met Zwarte Piet mee naar Spanje moest — een ervaring die hem nog nachtmerries bezorgde. De beschrijving van de zusters met gesloten kappen en zwarte jurken benadrukt de strenge, militaire sfeer van het kleuteronderwijs kort na de bevrijding.

De tekst is een persoonlijke, licht ironische reconstructie van opvoeding en schooldiscipline in een katholiek dorp direct na de Tweede Wereldoorlog, en illustreert hoe taalbarrières, geslachtsrollen en gehoorzaamheid het kleuterleven bepaalden. Op een foto toont de schrijver zichzelf in een 'vechthouding', passend bij de rebelse herinnering aan die vroege jaren.