Versierde schedels gaan ooit terug naar Papoea-Nieuw-Guinea maar voorlopig kan dat niet

In dit artikel:

Tiko Waundu, hoofdconservator antropologie van het Nationaal Museum in Port Moresby (Papoea‑Nieuw‑Guinea), raakt emotioneel bij het zien van vijf versierde schedels in een vitrine van het Missiemuseum in Steyl. De schedels – beschilderd en bedekt met leem, klei en haar – werden begin twintigste eeuw door missionarissen naar Nederland gebracht. Het Missiemuseum voert een herkomstonderzoek uit naar deze en andere controversiële objecten uit Papoea‑Nieuw‑Guinea.

Teruggeven van de resten staat in principe op de agenda, maar praktische belemmeringen maken repatriëring voorlopig onmogelijk. Het PNG‑museum kampt met te weinig opslagruimte, verouderde klimaatbeheersing en gebrek aan gespecialiseerde conservatoren, en ook financiële en politieke factoren spelen een rol. Waundu prijst de zorg in Steyl en zegt dat de voorwerpen om die reden voorlopig beter in Nederland blijven, hoewel hij met pijn in het hart vragen heeft over waarom de objecten destijds werden meegenomen.

De relatie tussen Steyl en Port Moresby is goed: Waundu verblijft drie weken in Nederland voor een werkbezoek en neemt deel aan een uitgebreid programma met bezoeken aan het rijksdepot in Amersfoort, de Reinwardt Academie en het Universiteitsmuseum Utrecht. Samen met conservator Paul Voogt geeft hij bovendien een lezing op het Pacific Arts Association‑congres in Leiden. Het traject illustreert zowel de menselijke kant van repatriëringsvraagstukken als de praktische uitdagingen die restitutie in de weg staan.