Wanneer mag een agent zijn vuurwapen gebruiken?

In dit artikel:

Na het schietincident in Sittard in de nacht van donderdag op vrijdag wordt uitgelegd wanneer Nederlandse agenten hun vuurwapen mogen gebruiken. Dat gebeurde in 2025 landelijk slechts veertien keer.

De politie heeft het geweldsmonopolie, maar mag geweld alleen inzetten als dat noodzakelijk en proportioneel is. Agenten proberen eerst te praten en waarschuwen, als de situatie dat toelaat. Daarna kiezen zij het middel dat nodig is om het doel te bereiken, bijvoorbeeld fysiek geweld, een wapenstok, pepperspray, een stroomstootwapen of een diensthond. Het vuurwapen geldt als laatste redmiddel en het uitgangspunt is zo min mogelijk letsel.

Schieten mag onder meer bij de aanhouding van een verdachte van een ernstig misdrijf of uit noodweer: verdediging tegen een onmiddellijke, onrechtmatige aanval op de agent of anderen. Agenten worden getraind om in zulke situaties op de benen te richten, maar moeten vaak binnen enkele seconden beslissen.

Wanneer iemand door politiegeweld gewond raakt of overlijdt, onderzoekt de onafhankelijke Rijksrecherche van het Openbaar Ministerie de toedracht. Daarbij worden onder meer het handelen van de agent, getuigenverklaringen, camerabeelden, meldkamerinformatie en forensisch bewijs bekeken. Het OM beoordeelt vervolgens of het geweld rechtmatig was en of strafvervolging nodig is. Ook kan intern disciplinair onderzoek volgen. Agenten oefenen tijdens en na hun opleiding regelmatig met realistische scenario’s, waarbij zowel techniek als de wettelijke grenzen van geweld centraal staan.