Wat we kunnen leren van D'r Kloon

In dit artikel:

Manon Salobir transformeert zich ieder carnavalsdinsdag vroeg in rood-witte make-up en trekt als zogeheten kloon door Kerkrade-West. Het Klonetrekke, een lokale traditie sinds 1958 die zijn oorsprong kent bij koempels van de Willem‑Sophia, speelt zich af tijdens de drie dagen carnaval en concentreert zich op de Markt en omliggende buurten. Prins Stan II bevestigt dat de eerste editie door mijnwerkers zoals Gerraad Schlangen, Jan Heyse, Piet Kersten en Rainer Barwasser werd gestart en later door Kerkrade werd overgenomen.

De kern van het gebruik is sociaal: door iedereen als kloon te kleden vervallen rangen en standen en ontstaat een tijdelijke gelijkheid waarin mensen hun gewone maatschappelijke rollen kunnen loslaten — huisartsen, leraren en bazen gaan mee in de grap en ontmoeten dorpsgenoten die ze elders zelden zien. Die rol van de clown als spiegel van de samenleving is geen nieuw verschijnsel; de figuur heeft wortels van de Romeinse tijd via middeleeuwse hofnarren tot de commedia dell’arte.

In Kerkrade krijgt die traditie ook een zorgzame kant: groepen lopen vooraf langs verzorgingshuizen zodat ouderen kunnen meefeesten. Omdat de archetypische clown ook non-verbaal contact kan maken, raakt hij soms zelfs mensen met dementie — een verbinding die in lokale reportages als waardevol wordt benadrukt. Het Klonetrekke is zo zowel feest als maatschappelijke uiting van verbondenheid en gelijkheid.