Wie is de Limburgse kiezer? Alle cijfers op een rijtje

In dit artikel:

Het is verkiezingsdag in Limburg: in de 31 gemeenten — van Mook en Middelaar tot Eijsden‑Margraten — bepalen inwoners wie de lokale raad vormt. De gemeenteraad beslist over alledaagse zaken zoals wegonderhoud, huisvesting en schoolsubsidies, en woensdag mogen Limburgen hun voorkeurstem uitbrengen.

Wie mag stemmen en hoeveel? Ongeveer 83% van de volwassen inwoners van Limburg is kiesgerechtigd, ruim 944.000 mensen — een hoger aandeel dan het landelijke gemiddelde van circa 77%. De spreiding per gemeente verschilt: Roermond heeft het laagste aandeel stemgerechtigden (80,4%) en Gulpen‑Wittem het hoogste (85,3%).

Diversiteit en nationaliteit
Van de kiesgerechtigden in Limburg heeft 6,1% een niet‑Nederlandse nationaliteit. Dat aandeel is in de zuidelijke grensregio’s het hoogst; Vaals springt eruit met 32,2% buitenlanders, vooral Belgische en Duitse inwoners. Ook Kerkrade telt veel Duitse bewoners. EU‑burgers die in Nederland staan ingeschreven mogen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Leeftijdsopbouw
Limburg heeft een vergrijsde kiesgerechtigde groep: ongeveer een derde is 65 jaar of ouder, een hoger aandeel dan gemiddeld in Nederland. Jongeren vormen relatief een kleinere groep — iets meer dan 20% is jonger dan 35 (landelijk circa 26%). Steden zoals Maastricht vormen de uitzondering met veel jonge kiezers (35,5% onder de 35). De hoge verhouding ouderen is zichtbaar in Zuid‑Limburg (Eijsden‑Margraten, Valkenburg), waar lokaal zelfs seniorenpartijen aanzienlijke invloed hebben gehad.

Opkomst en stemgedrag
De opkomst liep de afgelopen decennia terug: rond 2002 was die circa 61%, in 2022 zakte dit naar ongeveer 49% in Limburg. Sommige gemeenten noteerden toen zeer lage opkomsten (Heerlen ~42%, Kerkrade ~43%); andere deden het beter (Gulpen‑Wittem en Mook en Middelaar ~63%). Verwachting is dat de opkomst dit jaar niet sterk zal herstellen.

Lokaal sterke partijen en kandidaten
Lokale partijen zijn prominent: in veel gemeenten is de meerderheid van de deelnemende partijen lokaal, en in 2022 koos 46% van de Limburgse kiezers voor lokale lijsten (landelijk 31%). Stein liet met 80% voorkeur voor lokaal stemgedrag zien hoe sterk dat kan zijn. Van de kandidaten woont een deel buiten de gemeente waarvoor ze op de lijst staan — in Limburg zo’n 200 personen; Vaals heeft relatief veel kandidaat‑buitenstaanders. Kandidaten zijn voor ongeveer twee derde mannelijk; het aandeel vrouwen stijgt licht, maar Limburg blijft onderaan wat vrouwelijke raadsleden betreft.

Praktisch
Stembureaus zijn vaak gevestigd in gemeenschapshuizen en scholen; sommige gemeenten gebruiken ook bijzondere locaties (bijv. een sportschool in Melick of de Voedselbank in Roermond). Het volledige overzicht per gemeente is te vinden op kandidatenlijsten en lokale informatiebronnen.