Wonen in een kasteel of klooster: bijzondere oplossingen voor de woningnood
In dit artikel:
Tegelijk met de aandacht voor het woningtekort in verkiezingsprogramma’s zoeken Limburgse gemeenten en ontwikkelaars naar ongebruikelijke woonoplossingen: monumenten en oude onderwijs- en industriegebouwen krijgen een woonbestemming. Omdat nieuwbouw in veel gemeenten lastig is, worden kastelen, kloosters, scholen en fabrieken herbestemd om snel extra woningen te creëren en tegelijk cultureel erfgoed te behouden.
- Kasteel Nijswiller (net buiten Nijswiller): dit 12e-eeuwse rijksmonument wordt omgevormd tot acht luxeappartementen; de gemeente Gulpen-Wittem verleende eind vorig jaar de omgevingsvergunning. Prijzen variëren van circa €550.000 tot €925.000; kopers kunnen subsidie krijgen tot een derde van de aankoop vanwege de monumentstatus.
- Calvarieklooster (Maastricht): omgebouwd tot 111 studio’s en appartementen met een gemeenschappelijke ruimte in de oude kapel. Het project is gericht op menging van leeftijden en bevat speciale units (15 voor zorgprofessionals, 21 geschikt voor zorg aan huis). De vergunning liep in 2023 vertraging door bezwaren van omwonenden over onder meer parkeerdruk en werd aanvankelijk ingetrokken omdat studio’s niet aan een nieuwe minimummaat voldeden; uiteindelijk werd bouwen toch toegestaan en zijn de kleinste studio’s nu 20 m².
- Oude scholen: in Mechelen staat een meisjesschool uit 1932 te koop (vier klaslokalen, vraagprijs €750.000). In Schimmert wordt de vroegere jongensschool Sint Remigius aangeboden voor circa €1.350.000. Goedkopere alternatieven bestaan ook: in Wittevrouwenveld (Maastricht) zijn klaslokalen omgebouwd tot betaalbare studio’s (~€1.000 p/m). Op de campus van Fontys in Venlo wordt een oud onderwijsgebouw herbestemd tot starters- en studentenwoningen die naar verwachting volgend jaar opleveren.
- Sphinx-gebied (Maastricht): het voormalige keramiekimperium leverde meerdere woonprojecten op. Het Sphinx-gebouw ‘De Belgen’ (nu ‘Tourneurs’, 1875) bevat 46 appartementen; het Eiffelgebouw (1928) huisvest winkels, horeca, een hotel en op de bovenste verdiepingen woningen met dakterras. Appartementen daar kosten tot ongeveer €975.000.
Kortom: in Limburg worden erfgoedobjecten benut om diversiteit in woonaanbod te creëren — van betaalbare studio’s voor starters en studenten tot dure monumentale appartementen — maar zulke projecten roepen ook kwesties op rond betaalbaarheid, parkeerdruk en regelgeving.